Spannum

Het terpdorp Spannum ligt aan de Spannumer Feart, een boezemvaart die in verbinding staat met zowel de Boalserter Feart als de Frjentsjerter Feart. Kenmerkend voor het dorp zijn de kerk met zijn laat-gotische zadeldaktoren uit de 17e-eeuw, het authentieke schoolgebouw en het schoolmeestershuis. Het schoolgebouw vormt samen met het schoolmeestershuis en het dorpshuis één geheel en behoort samen met de naast liggende kerk met begraafplaats tot het centrum van het dorp. Spannum telt circa 290 inwoners.

Karakteristiek dorp
Spannum is een echt terpdorp met al een oude geschiedenis. Eeuwen geleden was het alleen maar over de vaarten of door het land bereikbaar. Pas eind 19e eeuw kwam er een verbindingsweg. Hiernaast ontstond nieuwbouw en kreeg het dorp het langgerekte karakter zoals we dat hedendaags kennen. Aan de verbindingsweg staan betrekkelijk veel grote en kleine karakteristieke dorpswoningen. De erfgrenzen tonen daar een gevarieerde collectie aan heggen en hekken. Na 1322 was hier een uithof van het grote Klooster Lidlum bij Oosterbierum en van 1878 tot 1905 op initiatief van de predikant een meisjesschool met internaat, als modern klooster. De school is daarna gesloopt en de woning tot burgermeesterswoning verbouwd.

De Protestantse kerk
De oude, smalle kerk is sterk vernieuwd. Alleen de noordmuur laat nog oud baksteenmateriaal uit de gotische tijd zien. Aan die zijde staan twee forse driehoekige beren en is er is in 1910 een charmant paviljoentje voor de centrale verwarming tegen de kerk gebouwd. Het is de huisvesting van de centrale verwarming. De forse laat-gotische toren, even minder breed dan de kerk en drie geledingen hoog, is versierd met diepe nissen van gevarieerde vorm, die het bouwwerk grote plasticiteit verlenen. Hij wordt bekroond door een zadeldak en geldt als een van de fraaiste zadeldaktorens van Friesland.

De Spannumer Opvaart
De Spannumer Opvaart is de enige behoorlijke ontsluiting van het dorp tot ver in de 19e eeuw en loopt bijna recht van noord naar zuid met het dorp in het midden. Aan de zuidzijde mondt de vaart uit in de Bolswardervaart en aan de noordzijde komt zij via een klein stukje Oudemeer uit in de Franekervaart. Er was dus verbinding met de drukste vaarwateren van noordwest Friesland.

Friese volksschrijver Waling Dijkstra
Spannum was gedurende 1840 tot 1855, de woonplaats van de bekende Friese volksschrijver Waling Dijkstra. Hij werd op 14 augustus 1821 geboren in Vrouwenparochie als zoon van een bakker. In 1840 verhuisde hij naar Spannum om de bakkerij van zijn vader over te nemen. Maar al snel verkocht hij de bakkerij en probeerde hij de kost te verdienen als schrijven voor ‘de gewone man’. Hij heeft zich tijdens zijn leven erg ingezet voor de Friese taal.

www.spannum-edens.nl

.
0